Ustawa o systemach AI: od 28 października wchodzą przepisy o karach, kontrolach i opiniach KRiBSI

Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 27 lipca 2026 r. (poz. 1003). Wykonuje w Polsce unijne rozporządzenie AI Act. Wchodzi w życie etapami.

Kalendarz wejścia w życie (wg ELI / Dziennika Ustaw)

• 28 lipca 2026 r. – art. 125 ust. 4 (przepis organizacyjny),
• 11 sierpnia 2026 r. – zasadnicza część ustawy,
• 28 października 2026 r. – art. 8–18 oraz rozdziały 3–5, 8 i 9.

Co wchodzi 28 października

Od tego dnia obowiązują:

• art. 8–18 – opinie indywidualne i wyjaśnienia Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) oraz możliwość przedstawienia sądowi poglądu w sprawach dotyczących AI. Za wniosek o opinię indywidualną płaci się 150 zł. Komisja wydaje opinię niezwłocznie, nie później niż w 30 dni (w sprawach szczególnie skomplikowanych – do 60 dni);
• rozdział 3 – kontrola przestrzegania przepisów o sztucznej inteligencji;
• rozdział 4 – postępowanie przed organem nadzoru rynku;
• rozdział 5 – układ w sprawie warunków nadzwyczajnego złagodzenia sankcji;
• rozdział 8 – przepisy o administracyjnych karach pieniężnych i przepisy karne;
• rozdział 9 – zmiany w innych ustawach.

Przepisy o kontroli i karach zaczną więc obowiązywać 28 października, a sama Komisja ma się ukonstytuować najpóźniej do 11 listopada 2026 r. (termin pierwszego posiedzenia – patrz niżej).

Czym jest KRiBSI

Według Ministerstwa Cyfryzacji Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) to niezależny organ nadzorujący stosowanie przepisów o AI w Polsce, obsługiwany organizacyjnie przez Ministerstwo Cyfryzacji. Zgodnie z art. 19 ustawy w jej skład wchodzą: Przewodniczący, dwóch Zastępców Przewodniczącego oraz czterech członków wskazanych przez Prezesa UOKiK, KNF, KRRiT i Prezesa UKE. Przewodniczącego powołuje Sejm za zgodą Senatu na 5-letnią kadencję. Komisja ma m.in.:

• rozpatrywać zgłoszenia nieprawidłowości w działaniu systemów AI,
• wydawać opinie indywidualne, które dają firmom pewność co do zgodności rozwiązań przed wdrożeniem,
• prowadzić piaskownice regulacyjne – dla mikro-, małych i średnich firm nieodpłatnie,
• prowadzić działania edukacyjne i informacyjne.

Ministerstwo podało, że w toku prac w parlamencie zrezygnowano z uprawnień KRiBSI o charakterze zakazów i nakazów, takich jak wycofanie systemu z rynku. Terminy ustawowe (art. 125): Sejm powołuje Przewodniczącego w ciągu 2 miesięcy od wejścia ustawy w życie, czyli do 11 października 2026 r., a pierwsze posiedzenie Komisji Przewodniczący zwołuje w ciągu 3 miesięcy – do 11 listopada 2026 r. Sejm powołał na to stanowisko Pamelę Krzypkowską uchwałą z 18 września 2026 r. (M.P. 2026 poz. 945); Senat wyraził zgodę uchwałą z 24 września 2026 r. (M.P. 2026 poz. 946). Jak podał Sejm, 2 października marszałek Sejmu wręczył jej uchwałę o powołaniu.

Co może zrobić firma już teraz

• spisać narzędzia AI używane w organizacji i ich zastosowania,
• sprawdzić, które obowiązki z AI Act jej dotyczą,
• śledzić komunikaty KRiBSI i Ministerstwa Cyfryzacji, w tym możliwość uzyskania opinii indywidualnej.

To lista porządkowa, nie porada prawna – w konkretnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem.