UOKiK: blisko 150 mln zł kar dla czterech banków za zapisy o zmianie umów i opłat

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył kary na cztery banki za postanowienia umowne, które pozwalały im jednostronnie zmieniać warunki zawartych już umów oraz podnosić lub wprowadzać opłaty i prowizje. Łączna wysokość kar to 147,09 mln zł. Urząd poinformował o tym 12 października 2026 r.

Kogo dotyczą kary

Najwyższą karę – 80,68 mln zł – otrzymał Erste Bank Polska. ING Bank Śląski ma zapłacić 63,25 mln zł, Bank Pocztowy 2,71 mln zł, a Plus Bank 453 tys. zł. Każdy z banków dostał dwie kary: jedną za klauzule dotyczące zmiany warunków umów, drugą za klauzule dotyczące opłat i prowizji.

Zakwestionowane zapisy dotyczyły m.in. rachunków bankowych, kart płatniczych i kredytowych, pożyczek oraz kredytów, także hipotecznych.

Decyzje nie są prawomocne. Banki mogą się od nich odwołać do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Co zakwestionował urząd

Chodzi o tzw. klauzule modyfikacyjne, czyli zapisy określające, kiedy bank może sam zmienić obowiązującą umowę. Według UOKiK takie zasady muszą być opisane jasno i precyzyjnie, tak aby klient już przy podpisaniu umowy wiedział, co może być powodem zmiany, czego może ona dotyczyć i jak daleko może sięgać.

Urząd podał przykłady zapisów, które – jego zdaniem – tych wymogów nie spełniały:

• ING Bank Śląski: jedną z przyczyn zmiany warunków pożyczki mogło być m.in. „stanowisko” lub „inny dokument” wydany przez „inny uprawniony podmiot”. Według UOKiK tak ogólne określenia nie pozwalały ustalić, jakie zdarzenia uzasadniają zmianę. Inna klauzula dopuszczała podwyżkę opłat i prowizji nawet o 200 proc., m.in. po wzroście inflacji o 0,30 pkt proc. lub przeciętnego wynagrodzenia o 1 proc. Urząd uznał tak małe zmiany wskaźników za niewystarczające uzasadnienie i wskazał, że mechanizm umożliwiał podwyżki niemal co miesiąc.
• Plus Bank: opłaty i prowizje do rachunku mogły rosnąć m.in. przy wzroście o co najmniej 1 proc. cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, a także „innych kosztów” ponoszonych na rzecz instytucji zewnętrznych. Zdaniem urzędu otwarty katalog kosztów nie pozwalał klientowi przewidzieć podstawy podwyżki.
• Erste Bank Polska: taryfa mogła zostać podwyższona m.in. przy wzroście przeciętnego wynagrodzenia o co najmniej 3 proc. lub przy stopie inflacji na poziomie co najmniej 0,5 pkt proc.; opłaty dotąd zerowe mogły wzrosnąć do 200 zł, a prowizje zerowe – do 2 proc. Według UOKiK zapis nie wskazywał jednoznacznie, czy liczy się wzrost inflacji, czy sam jej poziom, a sam wskaźnik z progiem nie wyjaśnia, jak jego zmiana wpływa na konkretną opłatę.
• Bank Pocztowy: umowa i regulamin karty kredytowej dopuszczały zmiany m.in. w związku z rozszerzeniem zakresu usług lub „ulepszenia istniejących usług lub produktów”. Urząd zwrócił uwagę, że zapis nie odróżniał zmian drugorzędnych od istotnych warunków umowy.

Dlaczego to ważne dla klientów

UOKiK podkreśla, że możliwość wypowiedzenia umowy po zmianie warunków nie rozwiązuje problemu. Przy kredycie klient, który nie zaakceptuje zmian, może stanąć przed koniecznością szybkiej spłaty całego zadłużenia i znalezienia nowego finansowania. Urząd przypomina też, że znaczenie przejrzystych zasad zmiany umów potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE.

Co to oznacza w praktyce: jeśli masz w banku rachunek, kartę lub kredyt, warto sprawdzić w umowie i regulaminie, w jakich sytuacjach bank może zmienić opłaty. Decyzje UOKiK nie są jeszcze prawomocne.