Ponad 900 mln zł kar dla hurtowni farmaceutycznych. Przez dekadę wymieniały się cenami leków

Prezes UOKiK nałożył kary na czterech przedsiębiorców z rynku hurtowej sprzedaży leków. Łączna kwota sankcji wyniosła 904 969 744,47 zł. Decyzja została pozytywnie zaopiniowana przez Komisję Europejską.

Kogo dotyczy decyzja

Grupy Neuca, Farmacol oraz Polska Grupa Farmaceutyczna to najwięksi hurtowi sprzedawcy produktów farmaceutycznych w Polsce. Ich łączny udział w rynku sprzedaży hurtowej leków w latach 2015-2022 przekraczał 70 proc. Urząd ocenia, że przy takiej skali konkurencja i relacje między tymi spółkami w praktyce decydują o kształcie rynku aptecznego.

Kary

Maksymalna kara za udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję może wynieść 10 proc. rocznego obrotu przedsiębiorcy. Sankcji w całości uniknęła Polska Grupa Farmaceutyczna - spółka skorzystała z programu łagodzenia kar, przekazała UOKiK dowody i współpracowała w toku postępowania.

Na czym polegało naruszenie

Prawo nie zabrania obserwowania publicznie dostępnych cen konkurentów. W tej sprawie było inaczej - ceny, po których hurtownie sprzedają produkty konkretnym aptekom, nie są publiczne. Przedsiębiorcy zdobywali tę wiedzę dzięki narzędziom informatycznym stosowanym w programach partnerskich dla aptek, dzielili się nią z uczestnikami porozumienia i wykorzystywali przy własnych decyzjach handlowych.

W zamian za m.in. rabaty, szkolenia i wsparcie marketingowe hurtownie uzyskiwały dostęp do danych o zakupach aptek. Od października 2015 r. korzystały z tego Neuca i Polska Grupa Farmaceutyczna, a od stycznia 2017 r. również spółki z grupy Farmacol.

Efekt: hurtownie nie musiały zgadywać, jaką ofertę złożył konkurent. Widziały, co konkretna apteka kupowała od konkurenta, po jakiej cenie i na jakich warunkach. Wiedziały, kiedy wystarczy niewielka obniżka, a kiedy nie muszą obniżać ceny wcale. Gdy jedna hurtownia widziała, że konkurent sprzedaje lek drożej, podnosiła własną cenę bez obawy o utratę klienta.

Według UOKiK porozumienie utrwalało istniejący układ sił i ograniczało przestrzeń do konkurencji ze strony pozostałych hurtowni. Dla aptek oznaczało to gorsze warunki współpracy z podmiotami dającymi najszerszy dostęp do leków, a mniej konkurencji na początku łańcucha dostaw przekładało się na wyższy rachunek przy aptecznej kasie.

Program łagodzenia kar

Uczestnik niedozwolonego porozumienia, który zdecyduje się na współpracę z UOKiK, może uniknąć kary lub znacząco ją obniżyć. Polska Grupa Farmaceutyczna jako wnioskodawca programu leniency pomogła Urzędowi wykryć i rozbić kartel, dzięki czemu uniknęła kary finansowej.

Decyzja nie jest prawomocna - przedsiębiorcom przysługuje odwołanie do sądu. Sprawa prowadzona była pod numerem DOK-5/2026.

Co to oznacza w praktyce

Wymiana informacji o cenach między konkurentami jest w prawie konkurencji traktowana podobnie surowo jak ustalanie cen. Przedsiębiorca, który ma dowody na takie porozumienie, może zgłosić się do UOKiK jako sygnalista - UOKiK prowadzi platformę dla anonimowych zgłoszeń. Wcześnie złożony wniosek leniency daje szansę na całkowite uniknięcie kary.