IKE, IKZE czy OKI w 2027 r.? Limity, podatki i jak wybrać konto

Jest grudniowy wieczór. Masz otwarte trzy karty w przeglądarce: IKE w jednym biurze maklerskim, IKZE w drugim i stronę banku, który od stycznia zaprasza na „OKI bez podatku Belki”. Każda obiecuje, że państwo nie weźmie 19 proc. z twojego zysku. Każda ma inne zasady. Do tego ktoś na forum pisze, że „w 2027 limit IKE to 30 tys.”, a ktoś inny, że „OKI zastąpi IKE”. Spokojnie. Rozłóżmy to na części, z przepisami w ręku.

Trzy konta, jeden cel: mniej podatku od oszczędności

Od 1 stycznia 2027 r. w Polsce będą działały trzy rodzaje kont z ulgą podatkową dla zwykłego oszczędzającego: indywidualne konto emerytalne (IKE), indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE) i nowe osobiste konto inwestycyjne (OKI). Dwa pierwsze znasz pewnie z reklam funduszy. Trzecie wprowadza ustawa z 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. 2026 poz. 1098). Wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. (art. 46).

Najkrócej:

• IKE: wpłacasz do rocznego limitu, a jeśli wypłacisz pieniądze na zasadach emerytalnych, nie płacisz podatku od zysków.
• IKZE: wpłaty odliczasz od dochodu w PIT, za to przy wypłacie na emeryturze płacisz zryczałtowany podatek.
• OKI: nie ma limitu wpłat ani wieku emerytalnego, nie ma podatku Belki, ale od nadwyżki ponad limit zwolnienia płacisz roczny podatek od wartości aktywów.

Limity wpłat na 2026 r. – to jest pewne

Limity IKE i IKZE co roku ogłasza minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w obwieszczeniu w „Monitorze Polskim”. Na 2026 r. wynoszą:

• IKE: 28 260 zł,
• IKZE: 11 304 zł,
• IKZE dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą: 16 956 zł.

Te kwoty podaje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (obwieszczenie z 17 listopada 2025 r., M.P. 2025 poz. 1202). Jeśli chcesz jeszcze wykorzystać limit za ten rok, masz czas do 31 grudnia. Sprawdź, do kiedy twoja instytucja przyjmuje przelewy, żeby wpłata zdążyła zostać zaksięgowana.

Limity na 2027 r. – na razie tylko szacunek

Tu uwaga, bo w sieci krążą już „limity na 2027”. Oficjalnych kwot jeszcze nie ma. Pojawią się dopiero w obwieszczeniu w „Monitorze Polskim”, zwykle pod koniec roku.

Da się je natomiast oszacować, bo ustawa o IKE i IKZE wiąże limity z prognozowanym przeciętnym wynagrodzeniem z ustawy budżetowej. Limit IKE to trzykrotność tej kwoty, a limit IKZE to 1,2-krotność. Dla prowadzących działalność limit IKZE jest 1,5 raza wyższy od zwykłego limitu IKZE, czyli wynosi 1,8-krotność prognozowanego wynagrodzenia. Kwoty na 2026 r. pasują do tego wzoru: 28 260 zł to trzy razy 9420 zł.

Jeśli w budżecie na 2027 r. zostanie prognozowane przeciętne wynagrodzenie na poziomie 10 033 zł (taką kwotę zawiera art. 24 rządowego projektu ustawy budżetowej na 2027 r., druk sejmowy nr 3150, który wpłynął do Sejmu 29 września 2026 r.), limity wyniosłyby według naszego szacunku:

• IKE: ok. 30 099 zł,
• IKZE: ok. 12 039,60 zł,
• IKZE dla przedsiębiorców: ok. 18 059,40 zł.

To szacunek PULSFERY, nie oficjalne limity. Budżet może się jeszcze zmienić w parlamencie. Kwoty zaktualizujemy, gdy ukaże się obwieszczenie.

OKI w pigułce: co mówi ustawa

Ministerstwo Finansów przedstawia OKI jako „dobrowolny sposób inwestowania i oszczędzania na preferencyjnych warunkach podatkowych”. Sprawdziliśmy to w tekście ustawy.

Kto może założyć OKI

Umowę może zawrzeć osoba fizyczna, która skończyła 18 lat. Na jednym OKI aktywa gromadzi tylko jedna osoba, ale możesz mieć więcej niż jedno OKI (art. 3). Konto może mieć postać rachunku bankowego, rachunku maklerskiego, rejestru w funduszu inwestycyjnym, rachunku w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym albo rachunku w dobrowolnym funduszu emerytalnym (art. 2).

Brak podatku Belki

Do dochodów z aktywów zgromadzonych na OKI nie stosuje się przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 32). Po ludzku: od odsetek, dywidend i zysków ze sprzedaży na OKI nie płacisz 19 proc. podatku Belki. MF podkreśla, że dotyczy to także aktywów powyżej progu zwolnienia.

Podatek od wartości aktywów

W zamian ustawa wprowadza podatek od wartości aktywów OKI. Podstawą jest suma średnich wartości aktywów na twoich OKI w roku (art. 23). Średnią liczy się z dziennych wycen, a nie z jednego stanu na koniec roku. Stawka to 19 proc. stopy referencyjnej NBP z 31 października roku podatkowego, ale nie mniej niż 0,1 proc. (art. 25). Na 2027 r. ustawa wprost ustala stawkę 0,85 proc. (art. 43).

Ile jest zwolnione

Tu jest najwięcej zamieszania, więc trzymajmy się art. 26:

• do 25 000 zł zwolnione są aktywa „oszczędnościowe”: środki na rachunkach bankowych w złotych (bez lokat strukturyzowanych), skarbowe obligacje oszczędnościowe, bony skarbowe, określone fundusze o najniższej klasie ryzyka i gotówka na rachunku do obligacji skarbowych,
• do 100 000 zł zwolnione są aktywa „inwestycyjne”, m.in. jednostki funduszy i ETF-y spełniające próg 70 proc. kwalifikowanych aktywów, obligacje i listy zastawne w złotych oraz akcje spółek, o których mówi ustawa,
• łączna kwota zwolnienia nie może przekroczyć 100 000 zł, a w pierwszej kolejności wlicza się do niej część oszczędnościową.

Czyli 25 tys. zł to nie jest dodatkowy limit obok 100 tys. zł, tylko jego część. Od 2030 r. kwoty zwolnienia mają być waloryzowane wskaźnikiem inflacji (art. 26 ust. 5 i art. 44).

Rozliczenie

Zeznanie składasz przez e-Urząd Skarbowy od 15 marca do 31 maja roku następnego i w tym samym terminie płacisz podatek (art. 29). Pierwsze rozliczenie za 2027 r. przypadnie więc wiosną 2028 r.

Przykład: ile kosztuje nadwyżka

Załóżmy, że przez cały 2027 r. trzymasz na OKI średnio 120 000 zł w funduszach akcji, które spełniają warunki art. 26 ust. 1 pkt 2, i nic na lokatach. Zwolnienie obejmuje 100 000 zł. Podatek zapłacisz od 20 000 zł nadwyżki: 0,85 proc. z 20 000 zł to 170 zł. Jednocześnie nie płacisz Belki od zysków z całych 120 000 zł.

Gdybyś te same 120 000 zł trzymał na rachunku bankowym w złotych, zwolnienie wyniosłoby tylko 25 000 zł. Podatek od 95 000 zł nadwyżki to 807,50 zł. Przy oprocentowaniu rzędu kilku procent to wciąż może się opłacać, ale różnica jest wyraźna. Liczymy w uproszczeniu, na średniej rocznej wartości, bez wpłat i wypłat w trakcie roku.

IKE, IKZE czy OKI – jak wybrać

Nie musisz wybierać jednego. Konta się nie wykluczają, a każde rozwiązuje inny problem.

Kiedy IKE

IKE ma sens, jeśli oszczędzasz z myślą o emeryturze i nie planujesz wypłat przed 60. rokiem życia (albo 55. przy nabyciu uprawnień emerytalnych). Dodatkowo musisz wpłacać na IKE w co najmniej pięciu latach kalendarzowych albo wnieść ponad połowę wpłat co najmniej pięć lat przed złożeniem wniosku o wypłatę. Plus: brak podatku od zysków przy wypłacie na zasadach ustawy. Minus: roczny limit i to, że wcześniejszy zwrot oznacza podatek od zysków.

Kiedy IKZE

IKZE działa najlepiej, gdy płacisz wysoki PIT. Wpłatę odliczasz od dochodu, więc przy skali 32 proc. ulga jest odczuwalna od razu. Wypłata na preferencyjnych zasadach jest możliwa po ukończeniu 65 lat, jeśli wpłacałeś w co najmniej pięciu latach. Wtedy zapłacisz zryczałtowany podatek. Limit jest niższy niż na IKE.

Kiedy OKI

OKI to konto na cele, które nie muszą być emerytalne: wkład własny za kilka lat, poduszka finansowa, inwestowanie bez blokady wieku. Nie ma limitu wpłat, ale powyżej progu zwolnienia płacisz co roku podatek od wartości aktywów. Jeśli trzymasz dużo gotówki na koncie oszczędnościowym, pamiętaj o niższym progu 25 000 zł.

Kolejność dla typowego oszczędzającego

Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, prosty schemat wygląda tak:

• najpierw IKZE do limitu, jeśli płacisz PIT i chcesz ulgi już teraz,
• potem IKE do limitu na długi termin,
• OKI na pieniądze, których możesz potrzebować przed emeryturą, i na nadwyżkę ponad limity IKE/IKZE,
• poduszkę finansową trzymaj tam, skąd wyciągniesz ją w jeden dzień.

To schemat, a nie porada inwestycyjna. Twoja sytuacja podatkowa i horyzont mogą go zmienić.

Pułapki, na które uważaj

Bank lub dom maklerski może oferować OKI dopiero od stycznia 2027 r. i z różną listą aktywów. Zanim podpiszesz umowę, sprawdź, co faktycznie możesz na nim kupić. Ustawa pozwala mieć kilka OKI, ale zwolnienie liczy się od sumy średnich wartości na wszystkich twoich kontach. Rozbicie pieniędzy na pięć instytucji nie da ci pięciu limitów. Przelew na IKE w ostatnim dniu roku może zostać zaksięgowany już w styczniu, a wtedy wliczy się do limitu na kolejny rok.

Ile możesz zyskać na samym braku Belki, sprawdzisz w naszym kalkulatorze: /kalkulatory/zysk-z-oszczednosci

FAQ

Czy OKI zastępuje IKE i IKZE?

Nie. Ustawa o OKI tworzy nowe konto. IKE i IKZE działają dalej na dotychczasowych zasadach.

Czy limit IKE na 2027 r. to 30 099 zł?

Tak wynika z naszego szacunku przy prognozowanym wynagrodzeniu 10 033 zł z projektu budżetu (druk nr 3150, art. 24). Oficjalną kwotę poda obwieszczenie w „Monitorze Polskim”.

Ile wynosi podatek od OKI w 2027 r.?

0,85 proc. od średniej wartości aktywów ponad kwotę zwolnienia (art. 43 ustawy).

Czy mogę mieć więcej niż jedno OKI?

Tak (art. 3 ust. 3), ale zwolnienie liczy się łącznie.